5 HAZİRAN DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ

“İnsan, onurlu ve iyi bir yaşam sürmeye olanak veren nitelikli bir çevrede, özgürlük, eşitlik ve yeterli yaşam koşulları temel hakkına sahiptir” ilkesinin yer aldığı bildirinin kabul edilmesinin üstünden tam 47 yıl geçti.

Stockholm’de 1972’de gerçekleştirilen ve uluslararası alanda, çevre hakkının dile getirildiği ilk toplantı olarak kayıtlara geçen Birleşmiş Milletler Çevre ve İnsan Konferansı’nda alınan bir kararla, 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kabul edilmiştir.

Bu yıl Çin’in ev sahipliğinde gerçekleşecek çevre günü etkinliklerinin ana teması “Hava Kirliliği İle mücadele” seçilmiş. Tuhaflığa bakın ki Çin son yıllarda dünya havasını en çok kirleten ülkelerden ve her yıl 670 bin Çinlinin hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybettiği bir ülke, gel de mücadeleye inan!

Dünyada durum ne derseniz; her 10 kişiden dokuzu kirli hava soluyor ve hava kirliliği her yıl 7 milyon erken ölüme neden oluyor. Bu saatte 800 kişi veya dakikada 13 kişi, soludukları kirli hava nedeniyle hayatını kaybediyor demek.

Ülkemizde durum farklı mı? Temiz Hava Hakkı Platformu tarafından hazırlanan “Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri: Kara Rapor”a göre, 2017’de yaşanan 30 yaş üstü toplam 399 bin 25 ölümün, 51 bin 574’ü hava kirliliğinden kaynaklandı. Yine aynı yılın verilerine göre, hava kirliliği nedeniyle en fazla ölümün yaşandığı ilk üç il İstanbul (5 bin 851), Bursa (3 bin 98) ve Ankara (2 bin 139) oldu.

Diğer taraftan havası göreceli olarak temiz! Kabul edilen Eskişehir ili, Türkiye İstatistik Kurumu’nun en son (2016) yayınladığı ölüm nedenleri istatistiklerinde ülkemizde kanser ölümlerinin en yüksek olduğu beş il arasında sıralanmıştır.

Aslında AB standartlarına göre havadaki partikül madde ve kirletici gaz oranları insan sağlığını tehdit eden sınırların üstünde çıkan ama Türkiye ortalamasına göre düşük olduğu için havası temiz denen Eskişehir’de kömürlü termik santral tehdidi devam ediyor ne yazık ki.

Alpu Termik Santralinin hayata geçmesi, önümüzdeki 35 yılda özellikle Alpu ilçesi olmak üzere Eskişehir ilinde kanser görülme sıklığını ve kanserden ölümleri daha da artıracaktır. Eskişehir’in ve hemen komşuluğunda yer alan ilçelerin nüfusu göz önünde alınırsa 1 milyondan fazla insan Alpu Termik Santralinin yaratacağı hava kirliliğinden etkilenecektir.

Sağlık açısından yeni kömürlü termik santraller kurmak ülkemizin bugüne kadar kanser gibi kronik hastalıklarla savaşım çabalarını baltalayacak, halk sağlığı maliyetlerini önemli ölçüde artıracak ve sağlık tehdidinin on yıllar boyunca sürmesine yol açacaktır. Yeni kömürlü termik santraller kurmak, zararlı maddelerin yıllarca atmosferde, suda, toprakta kalması ve bunların sağlık üzerindeki etkilerinin de yine yıllarca devam etmesi anlamına gelir. Alpu Termik Santrali, kurulması ve çalıştırılması halinde (ÇED raporuna göre en az 35 yıl çalışması planlanmaktadır) her yıl binlerce ton sağlığa zararlı kirletici maddeyi atmosfere salacaktır. Bu sağlıksız gelecek mutlaka önlenmelidir.

Kömürün halk sağlığı üzerindeki etkileri “dışsal maliyet” olarak değerlendirilmekte ve Türkiye’nin enerji arz çeşitliliğinin geleceğine dair tartışmalara dahil edilmemektedir. Oysaki bu maliyetlerin geleceğe dair tüm enerji yatırımı planlamalarında dikkate alınması gerekir. Bu çerçevede, yerli kömür kaynaklarını ucuz enerji kaynağı olarak gören ve dışa bağımlılığı azaltacağını savunan görüşlerin de acilen gözden geçirilmesi şarttır. Bu değerlendirmeler çerçevesinde, ilk adım olarak yapılması planlanan yeni kömürlü termik santral projelerinden vazgeçilmesi ve sonrasında elektrik üretiminde kömür kullanımının aşamalı olarak azaltılması toplum sağlığı açısından kaçınılamayacak bir zorunluluktur.

Seçimlerden önce bu projenin yapılmayacağına dair yarım ağız geveleyen siyasetçiler şimdi kafalarını kuma gömmüş. O zamanda söyledik, şimdide söylüyoruz; Zehir solutacak, yiyecek ve içeceklerimizde kanserojen oranını artıracak, çocuklarımızı hayatlarını yaşayamadan akciğer hastası olmalarına yılda 3000 erken ölüme neden olacak ve binlerce insanda kalp krizini, solunum krizini tetikleyecek Kömürlü Termik Santral projenizden vazgeçin.

Sağlıklı yaşamak hakkımız, temiz hava hakkımızı elimizden almaya kalkanlara Eskişehir halkı gereken cevabı vermiştir vermeye devam edecektir.05.06.2019

Saygılarımla.

Dr. Mehmet Akif Aladağ

Eskişehir-Bilecik Tabip Odası Yönetim Kurulu Başkanı

Yorumlara kapalı.